ค่ำคืนนี้ ชมแสงเหนือ และพายุ G4 สุดตระการตา
ครั้งแรกที่ได้ยินว่ามีพายุสุริยะขนาดใหญ่กำลังจะมาถึงโลก รู้สึกเหมือนจะได้เห็นการแสดงงานวัดบนฟ้าเลยนะ มีคนบอกว่าถึงเวลาคว้าโทรศัพท์หรือกล้องออกไปดูแสงเหนือสวย ๆ กันแล้ว.
ความน่าตื่นเต้นของแสงเหนือยามค่ำคืน
Aurora Borealis หรือที่เรียกกันว่า northern lights tonight มักจะเห็นในเขตใกล้ขั้วโลก
แต่บางทีเมื่อมี G4 geomagnetic storm รุนแรงมาก อาจเห็นได้ไกลมาถึงละติจูดกลาง ๆ เลยด้วย
เจอคนใน Reddit มาโพสต์ว่า “ผมอยู่ในรัฐแคนซัส เห็นแสงสีเขียวจาง ๆ พาดฟ้าอยู่ ไม่คิดว่าจะได้เห็นมาก่อน!” เป็นเรื่องน่าสนุก ที่ธรรมชาติอาจเซอร์ไพรส์เราเมื่อไหร่ก็ไม่รู้
เบื้องหลังพายุสุริยะ G4
Space weather เกิดจากการปะทุของดวงอาทิตย์ (CME) ส่งอนุภาคพลังงานสูงมาถึงโลก
เมื่อเข้ามาปะทะกับสนามแม่เหล็กโลก ถ้ากระแสแรงมาก ก็จะกลายเป็นพายุ G4 ก่อให้เกิดการรบกวนระบบไฟฟ้าหรือดาวเทียม
แต่เสน่ห์ของมันก็อยู่ตรงที่อนุภาคพวกนี้ไปกระทบกับชั้นบรรยากาศจนเกิดแสงเรืองโรจน์สีสันแปลกตา อย่างที่เรียกกันว่าออโรร่า
ความบังเอิญที่คาดไม่ถึง
บางทีคาดหวังว่าจะเห็นแสงเหนือ แต่พอถึงเวลาจริง อาจมีเมฆฝนบัง หรือพายุมาไม่ถึงแรงที่คาด
เคยได้ยินว่ามีคนขับรถออกจากเมืองไปสองชั่วโมงเพื่อชมออโรร่า สุดท้ายฟ้ามืดครึ้ม สักพักฟ้าเปิด มีแสงเขียวสะพรั่งเต็มขอบฟ้า ตื่นเต้นสุด ๆ
ปี 2025 อาจเป็นช่วงที่ดวงอาทิตย์มีกิจกรรมสูง ทำให้โอกาสเกิดพายุสุริยะใหญ่ ๆ มีมากขึ้น แปลว่าอาจมีลุ้นเห็นแสงเหนือได้บ่อยกว่าเดิมเหมือนกัน
หลายคนใน X แซวว่า “แบตโทรศัพท์จะหมดก่อนจะได้เห็นแสงเหนือ” ก็ฟังดูขำดี เพราะต้องรอแบบไม่รู้จะมาเมื่อไหร่
สีสันบนฟ้าเกิดได้อย่างไร
เกิดจากอนุภาคกระแทกกับโมเลกุลในชั้นบรรยากาศ: ออกซิเจนให้สีเขียวหรือแดง ไนโตรเจนให้สีม่วงหรือชมพู
ยิ่งพายุแรง ก็ยิ่งอาจเห็นสีได้ชัดในพื้นที่กว้าง
บางช่วงคนในภาคเหนือของสหรัฐอาจตื่นเต้นกันใหญ่ ยิ่งถ้าใครในแคนาดายิ่งมั่นใจว่าจะได้เห็นบ่อย ๆ
พายุ G4 อาจรบกวนสัญญาณดาวเทียมหรือระบบไฟฟ้าได้ ใครที่ต้องเดินทางหรือทำงานอาจต้องเช็กประกาศเตือนบ้าง แต่ส่วนใหญ่ก็ไม่ถึงขั้นอันตรายรุนแรง
อย่างไรก็ตาม ความตื่นเต้นอยู่ตรงที่ เราได้ลุ้นว่าจะเห็นแสงเหนือหรือเปล่า มากกว่าเป็นกังวลเรื่องระบบไฟฟ้าพัง
ตัวอย่างช่วงที่ผ่านมา
ลองดูตารางสั้น ๆ นี้
| ปี | เหตุการณ์ | ผลกระทบ |
|---|---|---|
| 1859 | Carrington | สายโทรเลขช็อต |
| 1989 | Quebec Blackout | ไฟดับครั้งใหญ่ |
| ปัจจุบัน | พายุสุริยะเกิดถี่ขึ้น | อาจเห็นแสงเหนือในพื้นที่กว้างขึ้น |
เป็นเหมือนหลักฐานว่าพายุสุริยะรุนแรงมีจริง มันสร้างปรากฏการณ์ทั้งสวยงามและมีผลกระทบอยู่เหมือนกัน
ถ้าอยากเห็นออโรร่าให้ชัดเจน ควรไปยังพื้นที่มืด ไม่มีไฟเมืองรบกวน และต้องอดทนรอสักหน่อย
บางคนเตรียมเสบียง ผ้าห่มร้อน ๆ ไปตั้งแคมป์เลย จะได้นั่งดูฟ้าที่เปลี่ยนเป็นสีต่าง ๆ อย่างมีความสุข
คำถามที่พบบ่อย
ดึก ๆ จนถึงใกล้รุ่ง ช่วงฟ้ามืดมาก ๆ มักจะมีลุ้นที่สุด
แต่ถ้าพายุมาถึง ก็อาจเห็นได้ตลอดคืน
ไฟรบกวนเยอะ อาจเห็นได้ยาก ถ้าพายุแรงจริง อาจมองเห็นจาง ๆ ทางขอบฟ้า
บางครั้งต้องขับรถออกไปนอกเมืองเพื่อความชัดเจน
กล้อง DSLR หรือ Mirrorless ได้เปรียบ แต่สมาร์ทโฟนรุ่นใหม่ก็ถ่ายได้นะ
ควรใช้ขาตั้งกล้องด้วย จะช่วยให้ภาพคมชัด
ส่วนใหญ่แล้วยาก แต่ถ้าพายุแรงมาก ก็มีโอกาส
ต้องอาศัยดวงและระดับความรุนแรงของพายุ
ส่วนใหญ่ไม่มีอันตรายต่อสุขภาพ แค่ระวังเรื่องไฟฟ้าหรือสัญญาณสะดุด
แต่ไม่ได้ถึงกับเป็นเรื่องคอขาดบาดตาย
สุดท้ายแล้ว การได้เห็นแสงเหนือก็เป็นเหมือนโบนัส จากพายุสุริยะที่บางครั้งออกฤทธิ์อย่างยิ่งใหญ่ หากใครมีโอกาสได้เห็น แนะนำให้ซึมซับช่วงเวลานั้นให้เต็มที่ เพราะมันหาดูไม่ง่ายนัก
ออโรร่า, พายุแม่เหล็กโลก, แสงเหนือ, พายุสุริยะ, CME, ฟากฟ้าสีสัน, G4 Storm, กลางคืน, ปรากฏการณ์ธรรมชาติ, เรืองแสง
G4 สายฟ้าพิโรธ กับออโรร่าสว่างไสว ค่ำคืนนี้จัดเต็ม